Lehen Mailako Curriculum Lotura

1) FUNTSEZKO GAITASUNAK ETA DESKRIBATZAILEAK.

HERRITARREN GAITASUNA

• CC2. Erkidegoko jardueretan parte hartuz (…) aztertu (...) garapen jasangarria eta munduko herritartasuna lortzea.
• CC3. Oinarrizko eta gaur egungo arazo etikoak ulertzen eta aztertzen, norberaren eta besteen balioak kritikoki kontuan hartuz, eta bere iritziak garatuz eztabaida moralari elkarrizketaren, argudioen, errespetuaren eta edozein diskriminazio edo indarkeriaren aurkako jarreraren bidez aurre egiteko.
• CC4. Elkarrekiko mendekotasuneko, ekomendekotasuneko eta tokiko jarduketen eta jardun globalen arteko konexioko harreman sistemikoak ulertzen ditu, eta, modu kontzientean eta arrazoituan, bizimodu iraunkorra eta ekosozialki arduratsua hartzen du.

EKINTZAILETZARAKO GAITASUNA

• CE1. Premiak eta aukerak aztertu, eta erronkei zentzu kritikoz eginez aurre, haien jasangarritasunaren balantzea eginez eta ingurunean izan dezaketen inpaktua baloratuz, ideia eta soluzio berritzaileak, etikoak eta jasangarriak aurkezteko, eremu pertsonalean, sozialean, hezkuntzakoan eta profesionalean balioa sortze aldera.
• CE3. Ideiak eta irtenbide baliotsuak sortzeko eta erabakiak hartzeko prozesua modu arrazoituan garatu, plangintza- eta kudeaketa-estrategia arinak erabiliz, eta egindako prozesuari eta lortutako emaitzari buruz hausnartzen du, prototipo berritzaileak eta baliozkoak sortzeko prozesua burutzeko, esperientzia ikasteko aukera gisa hartuta.

MATEMATIKARAKO GAITASUNA ETA ZIENTZIA, TEKNOLOGIA ETA INGENIARITZARAKO GAITASUNA (STEM)

• STEM5. Zientifikoki oinarritutako ekintzak abiarazi (...) ingurumena sustatzeko eta zaintzeko; eta etika- eta segurtasun-printzipioak aplikatuz ingurune hurbila modu jasangarrian eraldatzeko proiektuak egitean, inpaktu globala baloratuz eta kontsumo arduratsua eginez.

2) IKASLEEN IRTEERA-PROFILA

IKASLEEN IRTEERA-PROFILA OINARRIZKO IRAKASKUNTZA AMAITZEAN

• Jarrera arduratsua garatzea ingurumenaren degradazioaz jabetzean (...), horiek eragiten, larriagotzen edo hobetzen dituzten kausen ezagutzan oinarrituta, ikuspegi sistemiko batetik, tokikoa zein globala.
• Kontsumo arduratsuarekin lotutako alderdiak identifikatzea, eta norberaren eta guztion ongizatean dituzten ondorioak baloratzea, premiak eta gehiegikeriak kritikoki epaituz.
• Espiritu kritiko, enpatiko eta proaktiboa garatzea ekitate ezeko eta bazterkeriako egoerak hautemateko, egoera horiek eragiten dituzten kausa konplexuak ulertzetik abiatuta.
• Proiektu kolektibo baten parte sentitzea, bai tokiko esparruan, bai esparru globalean, enpatia eta eskuzabaltasuna garatuz.
• Bizitzan zehar ikasten jarraitzea ahalbidetuko dioten trebetasunak garatzea, garapenaren motor gisa ezagutzan konfiantza izanda eta ezagutzaren arriskuen eta onuren balorazio kritikoa eginda.

3) CURRICULUM ARLOAK

NATURA, GIZARTE ETA KULTURA INGURUNEAREN EZAGUTZA
OINARRIZKO JAKINTZAK 1. ZIKLOA
A. Kultura zientifikoa 1. Jarduera zientifikoaren hastapenak.
Ikerketaren beharretara egokitutako ikerketa-prozedurak (denboran behatzea, identifikatzea eta sailkatzea, patroiak bilatzea...).
Jakin-mina eta ekimena ikerketak egitean.
Bizimodu iraunkorra eta planetaren zaintzaren garrantzia, eguneroko bizitzan dagoen ezagutza zientifikoaren bidez.
2. Bizitza gure planetan.
Gizakiaren ongizate fisikoarekin lotutako ohitura osasungarriak.
4. Kontzientzia ekosoziala.
Erantzukizun ekosoziala. Ondasun komunak kontserbatzeko, hobetzeko eta modu jasangarrian erabiltzeko ekintzak.
Bizimodu jasangarria. Uraren erabilera arduratsua, mugikortasun segurua, osasungarria eta jasangarria, eta hondakinen prebentzioa eta kudeaketa.

NATURA, GIZARTE ETA KULTURA INGURUNEAREN EZAGUTZA
Oinarrizko jakintzak
2. ZIKLOA	3. ZIKLOA
A. Kultura zientifikoa
1. Jarduera zientifikoaren hastapenak.
Ikerketaren beharretara egokitutako ikerketa-prozedurak (denboran behatzea, identifikatzea eta sailkatzea, patroiak bilatzea, ereduak sortzea, informazioa bilatuz ikertzea, aldagaiak kontrolatuz esperimentuak egitea...).	Ikerketa zientifikoaren faseak (behaketa, galderak eta aurreikuspenak egitea, esperimentuak planifikatzea eta egitea, informazioa eta datuak biltzea eta aztertzea, emaitzak jakinaraztea...).
Jakin-mina, ekimena eta konstantzia sustatzea ikerketak egitean.	Jakin-mina, ekimena, irmotasuna eta erantzukizun-zentzua sustatzea ikerketak egitean.
3. Materia, indarrak eta energia.
	Energia berriztagarrien eta berriztaezinen iturriak eta haien eragina gizartearen garapen jasangarriari egiten dioten ekarpenean.
C. Sozietateak eta lurraldeak
4. Kontzientzia ekosoziala.
Erantzukizun ekosoziala. Pertsonen, gizarteen eta natura-ingurunearen arteko ekomendekotasuna eta interdependentzia.	Erantzukizun ekosoziala. Ekodependentzia, interdependentzia eta pertsonen, gizarteen eta natura-ingurunearen arteko erlazioa.
Bizimodu jasangarria. Kontsumo eta ekoizpen arduratsua, uraren eta energiaren erabilera eraginkorra eta hondakinen prebentzioa eta kudeaketa.	Garapen jasangarria. Giza jarduera espazioan eta baliabideen ustiapenean. Garapen Iraunkorreko Helburuak.
	Garapen Iraunkorra. Giza jarduera espazioan eta baliabideen ustiapenean. Garapen Iraunkorreko Helburuak.

BALIO ZIBIKO ETA ETIKOETAN HEZTEA
OINARRIZKO JAKINTZAK 3. ZIKLOA BAKARRIK
C. Garapen jasangarria eta ingurumen-etika.
Giza ekintza naturan. Ekosistemak eta gizarteak: interdependentzia, ekodependentzia eta interrelazioa.
Planetaren mugak eta klima-aldaketa.
Planeta babesteko eta zaintzeko betebehar etikoa eta legezko betebeharra.
Garapen Jasangarriaren Helburuak lortzeko ohiturak eta jarduerak. Kontsumo arduratsua. Lurzoruaren, airearen, uraren eta energiaren erabilera jasangarria. Mugikortasun segurua, osasungarria eta jasangarria. Hondakinen prebentzioa eta kudeaketa.